Twee knippers uit lang vervlogen tijden
Twee kunstenaars die zich door hen laten inspireren
Twee voorbeelden van herwaardering van lokaal cultureel erfgoed
Eén hedendaagse ontmoeting waarin alles samenkomt

Stichting Culturele Activiteiten en Bibliotheek Urk (SCAB) organiseert het project Jantje² (Jantje in kwadraat) over vier papierknipkunstenaars: de Urker Jan Visscher (Jantje II), de Zeeuws Jan Huijszoon (Jantje I) én hun hedendaagse navolgers de kunstenaars Henk Kapitein (Henk de Knipper) en Tonnie Dieleman (Broeder Dieleman). Onderdeel van dit project is een podcast over deze vier kunstenaars. Samen met Jacob Oeverbeek spreekt Bas Visscher met Tonnie Dieleman en Henk Kapitein over het leven van hun voorgangers en over hun eigen kunstenaarschap.

In de eerste aflevering (12:29 min) spreken ze met de Urker kunstenaar Henk Kapitein over de kunst van het papierknippen. Hoe kwam Henk op het idee om papier te gaan knippen? Henk heeft zijn allereerste knipwerk nog altijd bewaard. Door de papierknipkunst ontdekte Henk het werk van Jan Visscher en raakte hij geboeid door deze markante persoon. Welke technieken gebruikte Jan Visscher en hoe oud was hij, toen hij begon met knippen? En dan is er nog de anekdote over de scharen van Jan…

In de tweede aflevering (20:17 min) ontmoeten ze Tonnie Dieleman, singer-songwriter uit Zeeland én papierknipkunstenaar. Zijn album uit 2020 draagt de titel Liefde is de eerste wet, een tekst die de Zeeuwse prentenknipper Jan Huijszoon vaak gebruikte. Tijdens de coronapandemie begon Tonnie met het maken van prenten in de traditie van Jan Huijszoon. Tonnie raakte gefascineerd door het leven van de Zeeuwse Jan Huijszoon en zijn Waalse vriendin Constantia du Prez. Veel was al bekend over het leven van Jan Huijszoon dankzij het boek Jan de Prentenknipper van Joke en Jan Peter Verhave. Tonnie deed zelf ook onderzoek en deed verrassende nieuwe ontdekkingen over hun leven.

De derde aflevering (15:19 min) kijkt naar de lokale en universele aspecten in de wereld rondom de vier papierknipkunstenaars. Wat verandert er en wat blijft hetzelfde? En… hoe druk je emoties uit in de papierknipkunst? Tonnie Dieleman en Henk Kapitein vertellen over dynamisch erfgoed en de rol van een hechte gemeenschap.

In aflevering vier (21:58 min) wordt de mythe ontkracht over het vermeende analfabetisme van Jan Visscher. Wat zegt deze mythe over zijn imago? En welke rol speelde zijn vrouw Gerritje Kamper in zijn werk? En ja, waarom bleef hij maar dat “Kerkje aan de zee” knippen?

In de laatste aflevering (17:46 min) praten Tonnie en Henk over de kunst van het papierknippen en -snijden. Hoe moeten we het werk van beide Jannen bekijken? Als hobbyisme, ambacht of (naïeve) kunst? En hoe verhouden Tonnie en Henk zichzelf tot deze waarden?

Meer over de podcast is te vinden op de website van SCAB.

Tot nu toe kwam de vereniging eens per jaar bijeen tijdens een contactdag. Deze was altijd in het voorjaar en viel samen met de algemene ledenvergadering. Om het verenigingsgevoel aan te wakkeren en de contacten tussen leden te versterken wil het bestuur twee landelijke bijeenkomsten per jaar organiseren. Een voorjaarscontactdag en een najaarscontactdag. De najaarscontactdag zal voor het eerst plaatsvinden op zaterdag 8 oktober 2022 in kerkgebouw De Voorhof, Westerbork.
De ontvangst is vanaf 10:00 uur en het programma vangt aan om 10:30 uur. De bijeenkomst eindigt om circa 16.00 uur.

Dagprogramma
10:00 Inloop met koffie en thee
10:30 Ontvangst door voorzitter en museum
11:00 Workshops door Hannah Oud-Biemold en Hanneke Visser
12:30 Lunch
13:30 Workshops door Baukje Koerts en Hanneke Visser
15:00 Ontvangst in het museum

Gedurende de dag zal Maja Houtman demonstraties geven om zelf je schaar slijpen en kan een deel van het boekwinkeltje van de vereniging bekeken en gekocht worden. Komt u naar de contactdag en bent u op zoek naar een specifieke titel, kijk dan vooraf op boekwinkeltjes.nl in de boekwinkel ‘papierknippen.nl’. Zit het boek dat u wilt hebben ertussen, stuur dan een mail naar boekwinkel@papierknippen.nl en we nemen het boek op 8 oktober voor u mee.

Locatie
De Voorhof, Hoogeveenseweg 4, 9431 AZ Westerbork
Telefoonnummer bij calamiteiten tijdens de contactdag: 06 42907048

Kosten
Deelname aan de bijeenkomst kost € 25 per persoon (dit is inclusief lunch). Introducees zijn van harte welkom. Zij betalen € 30 per persoon. Betalen kan met internetbankieren of per overschrijving op rekening NL92INGB0001358304 t.n.v. Ned. Ver. voor Papierknipkunst.

Aanmelding
Aanmelden via de website is niet meer mogelijk. Wilt u alsnog aanwezig zijn, informeer dan naar de mogelijkheden via secretaris@papierknippen.nl.

De Nederlandse Vereniging voor Papierknipkunst zal met een stand aanwezig zijn op het Ambacht in Beeld Festival 2022 in de NDSM Loods in Amsterdam-Noord. De Loods wordt tijdens het festival omgetoverd tot interactieve, openbare werkplaats. Er zijn workshops voor alle leeftijden, demonstraties en een bioscoop met doorlopend filmprogramma. Voor studenten, professionals en andere geïnteresseerden zijn er verdiepende masterclasses door internationale meesters.

Kom, beleef, luister, bewonder, leer en probeer. Het festival richt zich expliciet op ambachtelijk meesterschap, met ambachtslieden uit binnen- en buitenland die hun kennis delen met het publiek van alle leeftijden. Verwacht ruim 90 workshops, 10 masterclasses, vele demonstraties, gratis activiteiten, een ambachtelijk horecaplein en materialenverkoopbeurs.

De knipvereniging geeft doorlopende workshops waar iedereen bij aan kan schuiven.

Koop je kaarten on-line met korting op de website van Ambacht in Beeld.

25 en 26 september 2022
10.00 uur tot 18.00 uur
NDSM Loods in Amsterdam-Noord

Twee knippers uit lang vervlogen tijden
Twee kunstenaars die zich door hen laten inspireren
Twee voorbeelden van herwaardering van lokaal cultureel erfgoed
Eén hedendaagse ontmoeting waarin alles samenkomt

In de negentiende eeuw waren in Zeeland en op Urk twee prentenknippers actief: Jan Huijszoon en Jan Visscher. Nu nog weten beide Jannen hedendaagse kunstenaars te inspireren. Op Urk treedt kunstenaar Henk Kapitein in de voetsporen van Jan ‘de Knipper’ en in Zeeland put singer-songwriter en kunstenaar Tonnie Dieleman op eigen wijze inspiratie uit het werk van de Zeeuwse Jan ‘de Prentenknipper’.
Op 9 en 10 september 2022 komen hun verhaallijnen samen op Urk.
Programma

• 9 september, in de avond: opening van de tentoonstelling in Museum het Oude Raadhuis, Plein 1890 en het Gemeentehuis van Urk.
• 10 september, 15-17 uur symposium in Museum het Oude Raadhuis, waarin Henk Kapitein en Tonnie Dieleman in gesprek gaan over hun werk, hun inspiratiebronnen en hun historische voorgangers. De verhalen worden afgewisseld met een muzikale en dichterlijke noot.
• 10 september, in de avond: optreden van singer-songwriter Tonnie (Broeder) Dieleman met een muziektheatervoorstelling in het Kerkje aan de Zee. In de voorstelling vertelt Dieleman verhalen over het leven van de Zeeuwse Jan ‘de Prentenknipper’.

Aanvullende informatie is beschikbaar medio augustus op de website Stichting Culturele Activiteiten Urk.

Zondag 22 mei organiseerde de vereniging een excursie naar de tentoonstelling van Ties Poeth in Steyl, een kerkdorpje onder Venlo. Voor de tentoonstelling in Steyl liet Ties zich inspireren door de collectie van het museum. Die collectie is opgebouwd uit allerhande inheemse voorwerpen die priesters en zusters terug stuurden naar hun congregatie in Steyl. Zij deden dit om toekomstige missionarissen beter voor te bereiden op hun missies, maar ook om bezoekers kennis te laten maken met andere culturen. In een tijd dat er nog geen televisies waren, en veel mensen geen toegang hadden tot boeken, kon een dergelijke collectie een bron van informatie vormen.
Ties Poeth leidde een aantal leden rond door de tentoonstelling van ongeveer 250 snijwerken. Over dit zeer geslaagde bezoek staat een klein verslag in de Knip-pers van juni. Mocht je na het lezen van dat verslag enthousiast geworden zijn: de tentoonstelling is verlengd tot 1 augustus en dus nog de hele zomer te bezoeken. Omdat Steyl voor de meeste niet naast de deur is: tezamen met de botanische tuin De Jochumshof, de kloostertuinen en twee bijzondere kerken, kun je hier een prima ‘vakantie-dagje’ houden.
Zeer zeker de moeite waard en een echt aanrader!

Korte beeldimpressie van de Algemene Ledenvergadering en de Contactdag in de Hoeksteen in Amersfoort. Het was een nuttige en heel gezellige bijeenkomst.