Dit jaar ontvangt Jan Peter Verhave de Cultuurfonds Onderscheiding – voor vrijwilligers die zich onbetaald, langdurig en met bijzondere toewijding inzetten voor cultuur of natuur. Hij ontvangt de onderscheiding voor zijn decennialange inzet voor de papierknipkunst in Nederland: een historisch ambacht dat mede dankzij zijn werk behouden is gebleven, gedocumenteerd is en een nieuwe toekomst heeft gekregen.

De onderscheiding wordt hem op woensdag 27 mei 2026 uitgereikt door Daniël Wigboldus, voorzitter van het Cultuurfonds Gelderland en Commissaris van de Koning in Gelderland. Andere laureaten van 2026 van de Cultuurfonds Onderscheiding zijn Cenaida van Dinter van Curaçao, voor haar inzet voor cultureel erfgoed op het eiland en Peter Battjes, Kees Andriesse en Greet Battjes, voor hun gezamenlijke inzet voor erfgoed in Drenthe, in het bijzonder voor Landgoed Bosch en Vaart in Vries.

Meer dan veertig jaar onderzoek en behoud
Jan Peter Verhave deed gedurende meer dan veertig jaar uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis, techniek, thema’s en makers van de Nederlandse papierknipkunst. Aanvankelijk altijd samen met zijn in 2020 overleden echtgenote Joke. Hun werk geldt inmiddels als het fundament onder vrijwel al het huidige onderzoek naar deze kunstvorm. Zo werd de papierknipkunst, die dreigde te verdwijnen uit het culturele bewustzijn, opnieuw zichtbaar en kreeg officieel erkenning als Nederlands Immaterieel Erfgoed.

De publicaties van Jan Peter en Joke Verhave, waaronder Geknipt! en Het scherp van de snede, worden beschouwd als standaardwerken en vormen een belangrijke bron voor onderzoekers, musea en liefhebbers. Jan Peter begeleidt ook onderzoekers, geeft lezingen en ondersteunt musea bij het ontsluiten van knipkunstcollecties. En het door hem geïnitieerde online Knipperslexicon is uitgegroeid tot een toegankelijk naslagwerk én ontmoetingsplek voor iedereen die de papierknipkunst bestudeert of beoefent.

Dankzij zijn expertise kon onder meer het Rijksmuseum nieuw leven blazen in het onderzoek naar de papieren diorama’s van Elisabeth Rijbergh, die anderhalve eeuw ongezien in het depot lagen. In 2024 werd de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam verrijkt met veertig werken uit de privéverzameling van Jan Peter en Joke Verhave. Ook gingen er werken naar het Nederlands Openlucht Museum in Arnhem en het Valkhof Museum in Nijmegen.

“Met zijn enorme kennis, vasthoudendheid en liefde voor de papierknipkunst heeft Jan Peter Verhave samen met zijn echtgenote Joke een schat aan informatie naar boven gehaald die van museale waarde is en een traditionele en verfijnde kunstvorm behoud voor de toekomst”, aldus Cathelijne Broers, directeur van het Cultuurfonds.

Over de Cultuurfonds Onderscheiding
De Cultuurfonds Onderscheiding – sinds 2024 de opvolger van de Zilveren Anjer – wordt toegekend aan vrijwilligers die zich meer dan tien jaar belangeloos inzetten voor cultuur en natuur. Het ontwerp, van goudsmid Aletta Teunen, symboliseert de verbindende kracht van vrijwilligers in cultuur en natuur.

Het Cultuurfonds
Het Cultuurfonds investeert elk jaar ruim 50 miljoen euro in cultuur en natuur in meer dan 4.000 projecten door heel Nederland, het Caribisch deel van het Koninkrijk en in Suriname. Dat doen we dankzij bijdragen van de VriendenLoterij en de Nederlandse Loterij, particuliere donateurs, nalatenschappen en partners.

Foto: Jesse Nijmegen

Gerard Freriks bedacht een lekker sportief thema. We zijn heel benieuwd wat hiermee weer geknipt wordt. Veel plezier!

In het televisieprogramma Petrus in het land van KRO-NCRV kwam in de uitzending van zaterdag 28 februari 2026 Broeder Dieleman aan het woord. Hij toonde zijn gesneden prenten, geïnspireerd op Jan de Prentenknipper, en deelde zijn ontboezemingen over het protestants christelijk geloof.

De uitzending is online terug te kijken.

Vorig jaar zomer overleed op 83-jarige Charles van der Meij. Een deel van zijn knipverzameling is op 20 januari 2026 overgedragen aan het Westfries Museum in Hoorn. De knipwerken vormen een aanvulling op de museumcollectie. De officiële overdracht vond plaats in het depot van het museum, waar museumdirecteur Amanda Vollenweider en Maja Houtman namens de vereniging onder het toeziend oog van zoon Arian en dochter Vivian, de schenkingsovereenkomst werd ondertekend. Daarmee krijgt het werk van Charles van der Meij een prominente plek binnen de grootste museale knipkunstcollectie van Nederland.

Met papierknippen kun je allerlei leuke dingen doen. Je kunt bijvoorbeeld een stop-motion filmpje maken. En heb je de smaak goed te pakken, dan maak je een volledige speelfilm. Iets dergelijks deed Antoine Lanciaux (1970), een ervaren Franse animatiefilmer. Geheel met papieren knipsels maakte hij de animatiefilm Het geheim van de meesjes (Le scret des mésanges).

Het verhaal gaat over de negenjarige Lucie die samen met haar moeder een paar dagen archeologisch werk doet op het platteland. Lucie ontdekt dat haar moeder er is opgegroeid en een familiegeheim met zich meedraagt. Aangemoedigd door een koppel koolmeesjes begint ze aan een zoektocht naar het familiegeheim, vergezeld door de ijverige hond Yann en een gans met een eigen willetje. De nieuwsgierige bende duikt van de ene ontdekking in de andere.

Tijdens de kerstvakantie draait de film in de bioscoop verschillende steden.